Vladan Desnica: 2005.

Autor izložbe:

Olga Krasić Marjanović

Dizajn izložbe:

Siniša Babić i Snežana Rajković

Obeležavanje 100 godina od rođenja Vladana Desnice

Izložbom su predstavljeni najvažniji momenti iz života i stvaralaštva Vladana Desnice. Na 25 plakata urađenih u digitalnoj štampi, dokumentima, rukopisnom građom, daktilotekstovima, fotografijama i novinskom dokumentacijom predstavljeni su: porodično stablo Desnica, detinjstvo, mladost, školovanje u Zagrebu, porodični krug, susreti sa stranim i domaćim piscima, učešće na kongresima, korespondencija, radna soba u Zagrebu u Kraševoj 14.

 

Kao poseban segment izložbe, citatima iz dela Vladana Desnice, novinskim člancima koji su pratili objavljivanje knjiga, kao i rukopisnom građom, predstavljena je raznovrsna delatnost pisca i vrsnog intelektualca Vladana Desnice: pesnika, pripovedača, dramskog pisca, romansijera, kompozitora, scenariste, urednika časopisa “Magazin sjeverne Dalmacije”.

 

U prikupljanju i odabiru građe korišćeni su arhivi i ustanove iz Beograda i Novog Sada: Arhiv SANU, Rukopisno odeljenje Matice srpske, fondovi Narodne biblioteke Srbije i Biblioteke grada Beograda, Arhiv Muzeja pozorišne umetnosti Beograda, novinska i audio-dokumentacija Radio Beograda. Iz Hrvatske, najvećim delom korišćena je arhiva porodice Desnica, rukopisno odeljenje Nacionalne i sveučilišne knjižnice u Zagrebu, Državnog arhiva u Zadru i Fundus Dvora Jankovića.

Pored ličnih predmeta pisca: naočara, mastionice, pisama, aparata za kafu, na plakatima su prezentovane brojne fotografije Vladana Desnice sa piscima i prijateljima, kao i u porodičnom krugu. Značajan doprinos izložbi dala je i rukopisna građa koju su sačinjavali eseji, rukopis romana “Proljeća Ivana Galeba”, pesme, privatna pisma upućena ženi i majci…). Skenirani su i predstavljeni neki od brojeva časopisa “Magazin sjeverne Dalmacije” iz 1934. i 1935. godine, koji je uređivao sam Desnica. Iz Pozorišnog muzeja Beograda preuzete su fotografije sa premijere drame “Ljestve Jakovljeve”, koja je održana u JDP-u 1961. godine, kao i notni zapisi kompozicija koje je komponovao sam Desnica. Izložen je i deo teksta libreta za operu “Adelova pjesma”.

Otvaranju izložbe prisustvovale su i dve ćerke V. Desnice, Nataša i Jelena, koje su za tu priliku doputovale iz Zagreba. Izložbu je otvorio 19. septembra 2005. u galeriji Biblioteke direktor ustanove, Jovan Radulović. Odlomke iz dela čitao je Nebojša Kundačina. Nakon izložbe, u Vukovoj sali održan je i naučni skup posvećen Vladanu Desnici.

 

“I kad ste odložili jedan rukopis, on u vama posvjesno živi. Materija je zrela, iako sami to niste mislili… Za pisaćim stolom ne može nešto da dozrijeva, djelo uvijek nastaje dalje od pisaćeg stola. Nagoniti svjesno misao da nađe jedno rješenje i ne vodi cilju. Mora da postoji izvesna spontanost rješenja koja dolaze. Udaljavanje od djela je uklanjanje svjesne pažnje da bi podsvjesni rad na njemu pomogao piscu da opet započne.”

Iz razgovora sa F. Pašićem, Borba. 22. decembar 1963, isečak sa panoa Izložbe

 

“…Igre proljeća i smrti. Dualizam, ta suprotnost, taj par suprotnosti, osnovna je tema svakog umjetnikovanja. Proljeće je uzeto kao element svetla, smrt kao element tame… Osećanje beskraja, a onda osjećanje konačnosti – to je ta intimna kontradikcija u čovjekovoj prirodi na kojoj se plete čitava umjetnost. Namjerno sam u svom romanu htio da dam više mjesta tome osjećaju i toj dvojnosti. Zbog toga je ta knjiga i pisana.”

Desnica o romanu Proljeća Ivana Galeba, isečak sa panoa izložbe